Grupa robocza ds. zbiorów specjalnych
Nazwa grupy:
Grupa robocza ds. zbiorów specjalnych
Jednostka odpowiedzialna:
Biblioteka Uniwersytetecka w Poznaniu
Osoba koordynująca prace:
dr hab. Rafał Wójcik, zastępca dytektora BUAM
Główne cele i zadania:
- współpraca na rzecz ochrony narodowego i europejskiego dziedzictwa
- wspólne inicjatywy, projekty, wymiana doświadczeń
- ew. powołanie zespołów zadaniowych — stałych, doraźnych,
- wspólne rozwiązywanie problemów, udzielanie sobie wzajemnie wsparcia,
- organizacja/realizacja wizyt, praktyk, staży
Najbliższe spotkanie:
sierpień 2026 r. (online)
28 maja 2026 roku w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu odbyło się spotkanie grupy, podczas którego podjęto zagadnienia związane z opracowaniem zbiorów specjalnych, digitalizacją i cyfryzacją, a także kwestią ewentualnego przesunięcia granicy starego druku. Dyskusję podzielono na trzy panele tematyczne:
Jakość vs. ilość, czyli napięcie pomiędzy dążeniem do wysokiej jakości opisów bibliograficznych a koniecznością zwiększania ich liczby i dostępności. Wskazano głównie na negatywne aspekty wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w opracowywaniu zbiorów, jednak stwierdzono, że warto obserwować rozwój technologii i prowadzić testy. Zwrócono także uwagę na ograniczenia wynikające ze skróconych opisów, w szczególności trudności w identyfikacji wariantów, a uczestnicy podzielili się dobrymi praktykami. Planowana jest ankieta dot. potrzeb odbiorców adresowana do użytkowników bibliotek uniwersyteckich.
Digitalizacja i cyfryzacja: panel dotyczył aktualnego stanu działań w bibliotekach uniwersyteckich, zwłaszcza systemu dLibra i współpracy z PCSS oraz innych modeli (CRISPA, American Systems). Dyskutowano o problemach (opracowanie, konserwacja, zasoby kadrowe) i możliwościach rozwoju (projekty z zakresu Digital Humanities). Zidentyfikowano kluczowe obszary dalszych działań i zaopiniowano utworzenie odrębnej grupy roboczej ds. digitalizacji i cyfryzacji (niezależnej od grup zajmujących się edytorstwem cyfrowym oraz problemem przyjmowania spuścizn cyfrowych).
Zbiory XIX wieku: stwierdzono, że zbiory XIX wieku (1801–1918) powinny podlegać szczególnej ochronie i być udostępniane w czytelniach zbiorów specjalnych. Przyjęto jednogłośnie krytyczne stanowisko wobec propozycji formalnego przesunięcia granicy starego druku na rok 1850, wskazując na brak przekonującego uzasadnienia oraz potencjalne ważkie konsekwencje organizacyjne i merytoryczne dla bibliotek.
Ponadto zaprezentowano platformę Mirabilium Collectio.
Ustalono kwartalne kalendarium spotkań online i ostatni tydzień maja jako termin corocznych spotkań stacjonarnych. Jako platformę komunikacyjną grupy wybrano MS Teams.
[Sprawozdanie ze spotkania: Karolina Tomczyk-Kozioł i Rafał Wójcik]
[Fotografie: Joanna Błoch]